یادداشت های سیاسی

وبلاگ شخصی علی مستاجران

یادداشت های سیاسی

وبلاگ شخصی علی مستاجران

آیا تحریم تسلیحاتی مندرج در قطعنامه 1929برداشته خواهد شد؟


در پاراگراف 8 قطعنامه 1929 شورای امنیت آمده است:

«شورای امنیت تصمیم می‌گیرد که همه کشورها می‌باید مانع از تأمین و فروش مستقیم و غیرمستقیم هرگونه تانک‌های جنگی، ماشین‌های جنگی زرهی،‌ سیستم‌های دارای کالیبر سنگین، هواپیماهای جنگی، بالگردهای تهاجمی،‌ ناوها، موشک‌ها یا سیستم‌های موشکی که در زمره سلاح‌های متعارف [غیرهسته‌ای] ثبت شده در سازمان ملل هستند، تجهیزات مرتبط با آنها از قبیل قطعات یدکی و اقلامی که توسط شورای امنیت یا کمیته‌ پیگیری کننده قطعنامه 1737 (2006) [موسوم به «کمیته»] مشخص شده‌اند، از خاک این کشورها یا توسط اتباع و شخصیت‌هایی تحت حاکمیت قضایی این کشورها یا تحت کشتی‌ها یا هواپیماهای زیر لوای این کشورها حتی اگر در خاک این کشورها آغاز شده یا نشده باشد، به ایران شوند. شورای امنیت همچنین تصمیم می‌گیرد که همه کشورها می‌بایست مانع از تأمین آموزش‌های فنی، منابع و خدمات مالی، رهنمود یا دیگر خدمات و کمک‌هایی که مرتبط با تأمین، فروش، انتقال و تهیه، ساخت، نگهداری و استفاده از چنین تسلیحات و مواد مرتبط با آنها به ایران از طریق اتباع خود یا از طریق خاک خود شوند؛ شورای امنیت در این راستا از همه کشورها می‌خواهد تا هوشیاری و محدودیت‌ها بر تأمین، فروش، انتقال، تهیه، ساخت و استفاده از همه تسلیحات فوق‌الذکر و مواد مرتبط با آنها را به اجرا درآورند»

تحلیل:
امریکایی ها که از سال 1381 تحریم های شدید تسلیحاتی و مخصوصا موشکی را بر علیه کشورمان وضع کرده اند،در تلاش اند تا آن را در آینده نیز پابرجا نگاه دارند.سخنان قاطعانه رهبر معظم انقلاب و تعیین خطوط قرمز نهایی،به منزله آخرین چراغ سبز ایران به غرب است و به این معناست که غرب باید بین تنش و گفت و گو یکی را انتخاب کند.از این رو فاقد اعتبار بودن فرمول پیچیده امریکایی ها برای برداشتن تحریم ها نیم مذاکره کننده هسته ای را بر آن داشت تا لغو کلیه تحریم ها را در دستر کار خود قرار دهند.
هرچند تحریم تسلیحاتی ایران نوعی از تحریم است که با عزم روسیه و چین برای تعامل با ایران دیر یا زود فرو خواهد ریخت و وجود آن تنها تشریفاتی خواهد شد اما ذکر چنین بندی در توافقنامه احتمالی ضروری خواهد بود.
چندی پیش مقام معطم رهبری در سخنان خود فرمول پیچیده امریکایی ها برای تحریم ها را فاقد اعتبار برای ایران دانستند و لغو همه تحریم ها یکی از شروط ایران بیان داشتند.
راهکار اصلی این مسئله است که چنانچه تحریم های نظامی علیه کشورمان باقی بماند تنها و تنها باید تحت مجوعه تحریم های شورای امنیت قرار گیرد و دولت امریکا و کنگره صلاحیت برقراری تحریم تسلیحاتی ایران را نخواهند داشت.
احتمال قوی:احتمال قوی بر آن است که تحریم تسلیحاتی ایران تا حدودی تعدیل خواهد شد و بطور کامل برداشته نخواهد شد یا این که برداشتن این حصر در چند مرحله ای تدوین شود.
احتمال ضعیف::احتمال ضعیف بر آن است که 5+1 رای به برداشته شدن تحریم تسلیحاتی ایران داشته باشند.البته لازم به ذکر است که چنانچه این حصر گشوده شود قطعا فشارهای لابی صهیونیستی بر غرب نخواهد گذاشت که نیروهای نظامی ایران با تسلیحات امریکایی یا انگلیسی تجهیز گردند و در این صورت منبع اصلی مبادلات نظامی ما،با روسیه و چین خواهند بود.اما نکته حائز اهمیت این جاست که روسیه پیش از این اعلام نموده که حاضر است با ایران تعامل نظامی داشته باشد.سفر امروز حسن روحانی به روسیه در این شرایط حساس مذاکرات،خود مفهومی آشکار برای تلاش طرفین برای حل و فصل مناقشه چندین و چند ساله را میرساند.
اما اگر بخواهیم از نظر دیپلماتیک تعلقات روسیه به برداشته شدن تحریم تسلیحاتی ایران را برسی نماییم باید بگوییم روسیه هیچگاه نمیتواند قلبا راضی به برداشته شدن این نوع از تحریم ها شود چرا که با برداشته شدن تحریم نظامی،بازار تسلیحات برای ایران گرم شده و توان چانه زنی ایران در مقابل دریافت سلاح از روسیه بالا خواهد رفت و این جریان، بازار انحصاری موجود را برای روس ها به بازار رقابتی تبدیل خواهد نمود.از این رو روسیه ترجیه میدهد برخلاف تحریم نظامی عمل کند و با ایران رابطه تسلیحاتی برقرار نماید اما تحریم های نظامی علیه ایران همچنان به قوت خود باقی بماند.
باید پذیرفت که روسیه نمیتواند این دیدگاه را آشکارا بیان کند و آن را در پوشش تعامل با 5+1 نگاه میدارد اما امریکایی ها بر این عقیده اند که تحریم تسلیحاتی ایران از نوع تحریم های هسته ای نیست و باید در قطعنامه احتمالی و جدید شورای امنیت تکرار گردد.
گرچه رفع تحریم های نظامی از خط قرمزهای تیم مذاکره کننده ایران نیست اما مذاکره کنندگان ایرانی التزام دارند تا حتما لغو این تحریم در بیانیه پایانی و هم در متن توافق نامه ذکر گردد و اثری از آن در قطعامه جدید شورای امنیت نباشد یا حد اقل تعدیل شده باشد.
به گفته برخی منابع رسمی و غیر رسمی در این ساعات اساسی ترین مسئله مورد اختلاف تحریم های تسلیحاتی است این در حالی است که عباس عراقچی این مسئله را حل شده خوانده است.به هرحال باید منتظر ماند و تحولات ساعات آینده را رصد نمود تا بتوان با سندیت بیشتری در این خصوص صحبت کرد.